Ništa bez narativa
Prijavio sam se za dvodnevnu radionicu pod nazivom “Zdravstvena pismenost – Borba protiv dezinformacija i kreiranje pozitivnih narativa tokom pandemije”, uveren da o aktuelnoj pandemiji najviše govore oni koji o svemu tome pojma nemaju, zatim oni koji (ne)svesno šire dezinformacije, a nisu retki ni dobronamerni koji bi da učine “pravu stvar” ali ne znaju kako.
Malo me je od ovog nauma odbijala reč “narativ”, koju kolega Duško Bogdanović dijagnostifikuje kao simptom “epidemije korišćenja popularnih izraza i poštapalica”. A ona se, baš kao i svaka druga, lako zapati i brzo prenosi, ali teško iskorenjuje i, vidimo, dugo traje.
“Narativ – najnovija opsesija ovdašnjih jezičkih trendsetera! Mora biti u svakoj drugoj rečenici visokoumnog teksta sa prenapregnutim figurama, bar u svakoj trećoj, pažljivo odabranoj jezičkoj konstrukciji, pri sma(t)ranju u televizijskom gostovanju”, napisao je moj prijatelj još pre četiri godine. Tom prilikom nas je podsetio da je istoj “istoriji bolesti” dugo pripadalo ono “po difoltu”.
Nekako u isto vreme je i Ivan Klajn u NIN-u narativ svrstao u “reči iz podruma”, koje “iznenada vraskrsnu i niko ih ne razume”, ali obojica vrsnih poznavalaca jezika i javnog govora nisu mogli ni da naslute da će se ova zaraza toliko proširiti. Ako poželite da nekom preporučite film, pozorišnu predstavu ili roman, zaboravite na starostavno prepričavanje “fabule radnje”, već posegnite za narativom. U slučaju da se neka partija ili njen lider skrenu od ustaljenog kursa, ili se odluče za nove metode u delovanju, ne zaboravite, reč je o novom narativu…
„Danas Kosovo ima ultimativno značenje, značenje magneta koji nas vezuje. Mi nemamo svoj nacionalni narativ, ali imamo Kosovo. Kosovo je naš narativ“, napisao je početkom septembra patrijarh srpski Porfirije na Instagramu uz fotografije iz Pećke patrijaršije. Mnogi su to komentarisali kao “snažnu poruku”, iako je reč o priličnoj besmislici, jer ispada da Srbija nema druge priče, ni drugu istoriju, ni drugu aktuelnu temu, ni bilo kakvu viziju budućnosti sem tog “ultimativnog narativa”.
A onda se narativ pretvara u – naricanje!
Written by : Ivan Mrdjen
Rođen 2. oktobra 1949. godine u Vršcu. Osnovnu školu na Čukarici završio 1964. kao najbolji đak u nekadašnjoj Jugoslaviji. Profesionalnu novinarsku karijeru započeo 1973. kao pripravnik u „Večernjim novostima“. Najduže se zadržao u dnevnom listu “Blic”, čiji je stalni član uređivačkog kolegijuma od 2000. godine. Prvo kao urednik „Blica nedelje“, a potom i kao urednik Beogradske rubrike. Krajem 2010. postavljen za Noćnog urednika u Integrisanoj redakciji “Ringier&Axel Springer” (“Blic”, “Blic nedelje”, “24 sata” i “Blic online”). Sa te pozicije je otišao u penziju 3. oktobra 2014. godine. Dobitnik je Nagrade grada Beograda za novinarstvo za 2012. godinu.